Tijdens de zomer kunnen de temperaturen wel al eens hoog oplopen, letterlijk dan wel te verstaan. Maar wat zegt de wet hierover? En welke maatregelen dien je te nemen voor jouw werkgevers bij deze hoge temperaturen? We zetten het even op een rijtje voor je.

Wat zijn de regels bij warm weer op het werk?

Sinds 2012 bestaan er bepaalde voorschriften voor het klimaat waarin medewerkers moeten werken. Het Boek V van de Codex over welzijn op het werk bevat hiervoor dus specifieke regels omtrent werken bij hoge temperaturen. Zo zijn de acties die genomen moeten worden voor de blootstelling aan warmte afhankelijk van de temperatuur, maar ook het soort werk dat wordt verricht. Bij het bereiken van bepaalde waarden is de werkgever dus verplicht om actie te ondernemen.

Hoe meet je de temperatuur correct?

Een gewone thermometer is helaas vaak niet voldoende om de warmte te meten, omdat in tegenstelling tot bij koud, weer de luchtvochtigheid een belangrijke rol speelt. Soms moet men zelfs rekening houden met de wind en de directe straling van de zon of machines.

Een "vochtige globethermometer" – ook wel bekend als een "nattebolthermometer" of "Wet Bulb Globe Temperature" (WBGT)-meter is daarom het aangewezen meetinstrument om de correcte omstandigheden te meten. Deze thermometer houdt namelijk ook rekening met de luchttemperatuur, de luchtvochtigheid en de eventuele tocht. De gemeten warmte wordt uitgedrukt in een WBGT-index.

Heeft je bedrijf geen WBGT-meter? Je kunt dan deze tabellen gebruiken om een benadering te krijgen door een gewone thermometer te combineren met een vochtigheidsmeter. Dit geeft je een goede indicatie, maar houd er rekening mee dat stralingswarmte een extra belastende factor is die niet volledig wordt meegenomen.

Wat is werkbelasting?

Nadat je de condities hebt gemeten, moeten deze bekeken worden in relatie tot de (fysieke) belasting van het werk gedurende een periode van 8 uren. De arbeidsgeneesheer bepaalt daarbij hoeveel fysieke inspanning een bepaalde job of taak heeft.

Hier zijn enkele richtlijnen:

• Lichte fysieke arbeid: secretariaatswerk, autorijden, handarbeid aan een tafel, etc.
• Middelmatig zware fysieke arbeid: timmerwerk, tractor rijden, staand werk, etc.
• Zware arbeid: handmatig zagen of schaven, kruiwagens duwen en trekken, etc.
• Zeer zware fysieke arbeid: zwaar spitten en graven, beklimmen van ladders en trappen, etc.

Wanneer moet je ingrijpen?

Om dus te weten wanneer je als werkgever moet ingrijpen en de werkomstandigheden moet verbeteren voor je medewerkers, kan je onderstaande index volgen. De WBGT-index mag niet hoger zijn dan de volgende waarden, afhankelijk van de werkbelasting:

• 29 voor zeer lichte of lichte fysieke arbeid
• 26 voor middelmatig zware fysieke arbeid
• 22 voor zware arbeid
• 18 voor zeer zware fysieke arbeid

Wat zijn de verplichte maatregelen bij overschrijding van de waarden?

Wanneer dus blijkt dat de vastgestelde waarden per fysieke arbeid worden overschreden, ben je verplicht om actie te ondernemen. Dit kunnen zaken zijn zoals:

• Het voorzien van beschermende kleding zoals hoofddeksels, zonneschermen, luchtigere kleding, ..
• Het voorzien van verfrissende dranken en water. Deze moeten gratis zijn.
• Technische aanpassingen doorvoeren om de gemiddelde temperatuur te verlagen. Denk bijvoorbeeld aan het installeren van ventilatiesystemen.
• Het verlagen van de werkbelasting door fysieke extra hulpmiddelen te voorzien of werkmethodes aan te passen
• Beperken van de duur en intensiteit van de job.
• Aanpassen van werkroosters door het invoeren van extra rusttijden

Rusttijden invoeren bij aanhoudende warmte

Als de vastgestelde warmtewaarden worden overschreden en aanhouden, is het verplicht om rusttijden in te voeren. Deze rusttijden kunnen worden bepaald aan de hand van de normen NBN EN ISO 7243, NBN EN ISO 7933, of NBN ISO 9886.

Als je als werkgever deze specifieke normen niet wilt toepassen, kun je een rooster met werk- en rusttijden opstellen. Dit gebeurt na advies van de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer, en met voorafgaand akkoord van de werknemersvertegenwoordigers in het comité, of bij afwezigheid, de vakbondsafvaardiging.

Mocht geen van bovenstaande opties mogelijk zijn, dan kunnen de bepalingen uit een algemeen bindend verklaarde CAO (collectieve arbeidsovereenkomst) in het paritair comité van de werkgever uitkomst bieden.

Wat als er niets is afgesproken?

Indien er echter geen specifieke afspraken of voorzieningen zijn getroffen, kun je onderstaande richtlijnen toepassen:

Voorkomen is beter dan genezen

We raden je sowieso altijd aan om je gezond verstand te gebruiken als werkgever en om al maatregelen te voorzien nog zelfs voordat de actiewaarden zijn overschreden. Door proactief te handelen houdt je je werknemers tevreden en zorg je voor een comfortabele en veilige werkomgeving. Wil je maatregelen voorzien, maar ben je niet helemaal zeker welke deze zouden moeten zijn? Dan kan je altijd contact opnemen met de Dienst voor Preventie en Bescherming op het werk of met de arbeidsgeneesheer. Besteed bij het in acht nemen van de maatregelen extra aandacht aan risicogroepen zoals werknemers met ademhalingsproblemen, zwangere werkneemsters, werknemers van een oudere leeftijd, etc.

Tijdelijke werkloosheid wegens slecht weer

Wordt het écht te warm en kun je niet voldoende maatregelen voorzien om het werk te verlichten, dan kan je ook overwegen om tijdelijke werkloosheid wegens slecht weer aan te vragen. Dit brengt echter wel voorwaarden met zich mee, dus doe dit niet zomaar. Werknemers kunnen dan bij de RVA een uitkering aanvragen, indien aan alle voorwaarden is voldaan.

Ozon en werken in de buitenlucht

Vaak worden ozonconcentraties over het hoofd gezien, wanneer men denkt aan warm weer. Maar ondanks er geen specifieke bepalingen in de arbeidsreglementering zijn over bescherming tegen klimatologische ozon, betekent dit niet dat je geen maatregelen hoeft te nemen. De maatregelen zijn vooral belangrijk voor werknemers die buiten werken, omdat daar uiteraard de ozonconcentratie aanzienlijk hoger ligt.

Voor het nemen van maatregelen hiervoor, kun je je baseren op de meetresultaten en voorspellingen van de Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu.

Mogelijke maatregelen

De maatregelen die hiervoor getroffen kunnen worden, komen overeen met die voor té warm weer. Hierbij enkele voorbeelden:

• Vermijd dat medewerkers zich overwerken. Las voldoende rustmomenten in.
• Probeer fysieke arbeid voornamelijk ‘s ochtends en ‘s avonds uit te voeren, wanneer de ozonconcentratie lager is.
• Plaats beschutting voor werken die buiten worden uitgevoerd
• Voorzie gepaste kledij die voldoende beschermend is

Conclusie

Het is duidelijk dat werken tijdens zomerperiodes bepaalde risico’s met zich meebrengt. Als werkgever ben je dus wettelijk verplicht om een veilige en gezonde werkomgeving te garanderen voor jouw werknemer. Dit omvat niet alleen het meten van de temperatuur, maar ook begrijpen dat proactief nadenken om tijdig de juiste maatregelen te voorzien, cruciaal is.

Door te zorgen voor passende kleding, voldoende hydratatie, eventuele technische aanpassingen en ruimte maken voor voldoende flexibiliteit en rustmomenten zorg je er als werkgever voor dat de werkomstandigheden aanzienlijk verbeteren. Het naleven van deze richtlijnen en het toepassen van deze maatregels draagt niet alleen bij aan een veiligere werkplek, maar zorgt er ook meteen voor dat werknemers gemotiveerd en tevreden blijven.

Bron: https://werk.belgie.be/nl/themas/welzijn-op-het-werk/omgevingsfactoren-en-fysische-agentia/thermische-omgevingsfactoren-0?id=4702